Kategori: Makaleler

Bingöl Neden Bingöl? Bir Siyasal Anlam Çözümlemesi Günlük hayatta bazen bir yerin adı, ona dair imgeler ve algılar, bireylerin toplumla, tarihle ve siyasetle kurdukları ilişkilerin bir yansıması haline gelir. Bir şehir adı duyduğumuzda, zihnimizde şekillenen sadece coğrafi bir konum değil; o şehre dair geçmişten bugüne şekillenen güç dinamikleri, kimlikler, ideolojiler ve toplumsal yapılar da vardır. Bingöl örneği, bunun en çarpıcı örneklerinden biridir. “Bingöl neden Bingöl?” sorusu, yalnızca bu ilin coğrafi ya da sosyo-kültürel kimliğine dair değil, aynı zamanda bir halkın, toplumun ve devletin tarihsel ilişkilerinin, iktidar yapılarının, kurumların ve katılım biçimlerinin nasıl şekillendiğiyle ilgilidir. Bingöl’ün bu kadar “Bingöl” olmasının arkasında,…

Amiral Gemisi Telefon Nedir? Felsefi Bir Bakış Açısıyla Derinlemesine İnceleme Filozofik Bir Başlangıç: Teknoloji ve İnsan Varlığı Bir filozof olarak, teknolojiye bakışım her zaman bir yansıma ve bir sorgulama arayışıdır. Günümüzde, teknoloji yalnızca hayatı kolaylaştıran araçlar değil, aynı zamanda insan varlığını, kültürünü ve değerlerini şekillendiren kuvvetlerdir. Bu bağlamda, “amiral gemisi telefon” gibi kavramlar, sadece bir teknoloji ürününden ibaret değildir; aynı zamanda bir toplumun değerlerini, bireysel tercihlerinin derinliğini ve insanın varlık anlayışını anlamamıza da olanak tanır. Amiral gemisi telefon nedir? Aslında bu, yalnızca bir cihaz tanımından çok, içinde yaşadığımız dijital çağın bizi nasıl dönüştürdüğünü sorgulayan bir sorudur. Amiral gemisi telefonları, genellikle…

Akustik Cam ve İnsan Algısı: Bir Felsefi İnceleme Bir sabah, erken saatlerde pencerenin kenarına oturmuş, dünya sessizliğinde düşüncelere dalmıştım. Dışarıdaki sesi, rüzgarın hışırtısını, kuşların çığlıklarını, arabaların geçişini duyarken, birdenbire şöyle bir düşünce aklıma geldi: Ses, sadece fiziksel bir olgu mudur, yoksa bizim algımıza dair daha derin bir şey mi vardır? Bu soruyu sormama neden olan şey ise basitçe pencere camıydı; akustik cam. Peki, akustik cam nasıl olur, bir tür ses engelleyici özellik değil de, bizim algımızla ne gibi ilişkiler kurar? Bu yazıda, “akustik cam nasıl olur?” sorusunu felsefi bir bakış açısıyla ele alacağım. Sesin duyulmaz olduğu bir dünyada, insanın algı…

Toplumları ve insanları anlamaya çalışırken, güç ilişkilerinin ve toplumsal düzenin nasıl işlediği sorusu her zaman önemli bir yer tutar. Toplumlar, tarihsel süreçler, kültürel bağlamlar ve ideolojik yapılar tarafından şekillenirken, bu düzenin ve gücün nasıl dağıldığı, kimlerin kararları etkileme hakkına sahip olduğu, toplumsal bir sözleşme çerçevesinde sorulması gereken temel sorulardandır. Bu yazıda, iktidar, kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık ve demokrasi kavramları üzerinden bu ilişkiyi incelemeyi amaçlıyorum. Gücün dağılımı ve meşruiyetin nasıl inşa edildiği, özellikle güncel siyasal olaylar ve karşılaştırmalı örneklerle nasıl şekillendiği, toplumsal katılım ve yurttaşlık haklarının ne kadar derinlemesine işlediği gibi sorulara bir adım atmayı hedefliyorum. İktidar, Meşruiyet ve Toplumsal Düzen İktidar,…

Askerlik Yoklaması Gelince Ne Yapılır? Antropolojik Bir Perspektif Dünya üzerindeki kültürler, gelenekler ve toplum yapıları o kadar çeşitlidir ki, bazen kendi kültürümüzün ve günlük yaşantımızın ne kadar özgün olduğunu fark etmek bile zorlaşır. Her bir toplum, kendine özgü ritüeller, semboller ve normlarla şekillenir ve bu, bireylerin kimliklerini ve toplumsal rollerini nasıl algıladıkları üzerinde derin bir etkiye sahiptir. Askerlik yoklaması gibi, günlük yaşamın içinde yer alan sıradan bir olay bile, farklı kültürel bağlamlarda tamamen farklı şekillerde anlamlandırılabilir. Bugün, “askerlik yoklaması gelince ne yapılır?” sorusunu antropolojik bir bakış açısıyla ele alacağım. Bu durum, bir yandan bireylerin kendi kimliklerini toplumsal bir yapının parçası…

Antibiyotik İçtikten Sonra Ne İçilmez? Bir Felsefi Düşünme Yolculuğu Bir ilaç alırken çoğumuz, o ilacın ne işe yaradığını ve nasıl çalıştığını tam olarak sorgulamadan alırız. Ancak, ilacın etkileri üzerine düşündüğümüzde, genellikle derin bir sorunun farkına varırız: Her şeyin bir karşıtlığı vardır. Antibiyotik içtikten sonra, bir yandan vücudumuzun zararlı mikroplarla savaşmasını sağlarken, bir yandan da vücudumuza başka bir şeyin zarar vermemesi için dikkat etmemiz gerektiğini bilmeliyiz. Yine de, bu sürecin ardındaki nedenleri ve bizi yönlendiren kuralları sorgulamak bir seçenek değil, felsefi bir zorunluluktur. Peki, antibiyotik alırken gerçekten neden bazı içeceklerden kaçınmalıyız? Sadece bir biyolojik kısıtlama mı yoksa bu kısıtlamanın derin epistemolojik,…

Akü Bağlantı Kablosu Hangisi? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Bakış Sokakta yürürken ya da bir kafede otururken, her şeyin yüzeyinde durduğunu zannedebiliriz. Ama bir elektrikli araç ya da bir aracın aküsüne bağlanan bağlantı kablosu gibi basit, bir o kadar da önemli detaylar, aslında toplumsal yapıyı anlamamız için bize ilginç birer ipucu verebilir. “Akü bağlantı kablosu hangisi?” sorusu da, sıradan bir teknik sorudan çok daha fazlasını barındırıyor; çünkü bu soruya vereceğimiz yanıt, kim olduğumuzu, nasıl yaşadığımızı ve dünyayı nasıl gördüğümüzü anlamamıza yardımcı olabilir. 1. Akü Bağlantı Kablosu: Temel Bir Parça, Ama Herkes İçin Farklı Anlamlar Taşıyor Bir aracı…

Biyodizel Gaz mı Sıvı mi? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Bir kelime, bir cümle, bir düşünce… Her bir anlatı, gerçekte bir dönüşüm aracıdır. Edebiyat, dünyayı anlamak ve yeniden şekillendirmek için kullandığımız bir dil aracıdır. Kelimeler, tıpkı biyodizel gibi, farklı biçimler alabilir; gaz gibi yayılarak havada süzülebilir, sıvı gibi toprakla temas kurarak özleşebilir. Her biri, dünyaya dair anlamlarımızı dönüştürmek için farklı yollar sunar. Biyodizel gaz mı sıvı mı? sorusu, bu dönüşümün ve çok boyutluluğun edebi bir yansımasıdır. Hangi formda olursa olsun, biyodizel çevreyi dönüştürür; tıpkı edebiyatın insan ruhunu. Gelin, biyodizelin ne olduğunu, bir edebiyatçı bakış açısıyla inceleyelim. Biyodizel: Semboller, Anlamlar ve Dönüşüm…

Apis İlaç Nedir? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Ekonominin temel ilkelerinden biri, sınırsız ihtiyaçların ve isteklerin, sınırlı kaynaklarla karşılanmaya çalışılmasıdır. Bu da, her seçimin bir fırsat maliyeti taşıdığı gerçeğini gündeme getirir. İlaç sektöründe de, piyasada bulunan her yeni tedavi, araştırma ve gelişim süreci, belirli kaynakların (zaman, emek, sermaye) başka alanlardan çekilmesine yol açar. İşte bu noktada, Apis ilaç gibi bir ürün ya da tedavi, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde çok sayıda ekonomik dinamiği etkilemektedir. Apis ilaç, belirli bir hastalık ya da sağlık sorunu için geliştirilmiş bir tedavi yöntemi veya ilaç olarak tanımlanabilir. Ancak bu ilaç, sadece bir tıbbi ürün olmanın…

Alacağın İbrası Nedir? Psikolojik Bir Mercekten Anlamaya Çalışmak Kendimi, insan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçlere merak duyan biri olarak tanımlıyorum. Ne zaman bir sosyal etkileşim yaşasam, altında yatan anlamı kavrama isteğim devreye giriyor. “Alacağın ibrası nedir?” gibi günlük dilde sıkça geçmeyen bir ifade bile, psikolojik açıdan bakıldığında zengin bir anlamlar ağı sunuyor. Bu yazıda bu kavramı bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim boyutlarıyla inceleyeceğiz. Kısa paragraflarla ilerleyeceğiz, sorularla zihin açacağız ve güncel araştırmalardan örnekler sunacağız. Alacağın İbrası Nedir? Bir Kavramsal Çerçeve “Alacağın ibrası” terimini ilk duyduğumda, bir hesabın kapatılması gibi somut bir eylem olarak düşündüm. Ancak psikolojide bu tür ifadeler…