Kategori: Makaleler

3 Su Bardağı Mercimeğe Ne Kadar Su Konulur? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme Giriş: İnsan Davranışlarının Arkasındaki Gizemi Keşfetmek Hepimiz, bazen oldukça basit görünen bir soruyu yanıtlarken dahi içsel bir hesaplama yapıyoruz. “3 su bardağı mercimeğe ne kadar su koymalıyım?” gibi sorular, zihnimizde pek çok duygusal, bilişsel ve sosyal süreçleri harekete geçirebilir. Bu basit bir yemek tarifi sorusu gibi görünse de, insanın karar verme, algılama ve hatta etkileşim kurma şekilleri üzerine derin izler bırakabilir. Her gün yemek yaparken, alışveriş yaparken veya günlük hayatta bir şeyleri ‘doğru’ yapmaya çalışırken zihinlerimiz nasıl çalışır? Bu yazıda, 3 su bardağı mercimeğe ne kadar su koyulacağına…

AE Hangi Ülke? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından İnceleme Bugün, sokakta yürürken bir tabelada “AE Hangi Ülke?” yazısını gördüm. Başta sıradan bir soru gibi görünebilir, ancak bu tür sorular aslında daha derinlere iniyor. Özellikle, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi konuları düşündüğümde, bu basit soru, çok daha önemli ve çok katmanlı bir hale geliyor. Herkesin “AE hangi ülke?” sorusuna nasıl yanıt verdiği, toplumsal yapıyı ve bireylerin dünya görüşünü nasıl şekillendirdiğini ortaya koyan bir göstergedir. Gelin, bu soruyu hem kendi gözlemlerimle hem de toplumsal bağlamda inceleyelim. Toplumsal Cinsiyet Perspektifinden: “AE Hangi Ülke?” Sorusu Kadınlar İçin Ne Anlama Geliyor?…

Deste Demet Ne Demek? Hadi bir soruyla başlayalım: “Deste demet” ne demek? Eğer siz de benim gibi “Bu ikisi aslında aynı şey değil mi?” diye düşünüyorsanız, yalnız değilsiniz. Kültürümüzde sıkça karşılaşılan bu ifadeyi tam olarak ne anlama geldiğini, nerelerde kullanıldığını bir kenara bırakıp, biraz da nasıl hayatımıza girdiğini konuşalım. Çünkü dil sadece bir iletişim aracı değil, aynı zamanda geçmişin izlerini taşıyan bir tarih kitabıdır. İşte, “deste” ve “demet” de bu kitapta birer sayfa. Deste ve Demet Arasındaki Fark Bir gün, kuzenimle pazar alışverişi yapıyorduk. O, semt pazarında her zaman en uygun fiyatı bulmaya çalışan bir pazarlık ustasıdır. Baktık bir satıcı,…

Alerji İlacı Bağışıklığı Düşürür Mü? Farklı Yaklaşımlar ve Düşünceler İçimdeki Mühendis: “Bunu Bilimsel Olarak Anlamam Gerek” Konya’nın o sıcak yaz akşamlarında, bahçede alerjik reaksiyonlar nedeniyle gözlerim şişmeye başladığında, aklımda bir soru belirdi: “Alerji ilacı bağışıklığı düşürür mü?” Önce içimdeki mühendis devreye girdi. Alerji ilaçları, genellikle histaminin etkilerini engelleyerek alerjik reaksiyonları kontrol altına alır. Ama bu ilaçların bağışıklık sistemine etkisi nedir? Bir mühendis olarak, mekanizmaları anlamak zorundayım. Antihistaminikler, bağışıklık sisteminin temel işleyişini doğrudan etkilemeyen ilaçlardır. Histamin, vücuda yabancı bir madde ile karşılaştığında salınan bir kimyasal bileşiktir ve alerjik reaksiyonlar sonucu burun akıntısı, gözlerde kaşıntı gibi semptomlara yol açar. Antihistaminikler, bu kimyasalın…

Konukevlerinde Kalma Süresi En Fazla Kaç Aydır? Eskişehir’in soğuk bir kış akşamında, kafede bir arkadaşım ile sohbet ederken aklıma takılan bir soru vardı: “Konukevlerinde kalma süresi en fazla kaç aydır?” Bu soru, aslında çok farklı hayat kesitlerinden insanların karşılaştığı bir durum: Zor durumdaki bir birey, geçici olarak konukevinde barınıyor ve kafasında bir soru belirmeye başlıyor: Ne kadar süre kalabilirim? Gerçekten de konukevlerinde kalma süresi nedir, bu süreyi ne belirler? Hadi, bu soruyu daha yakından ve günlük hayattan örneklerle inceleyelim. 1. Konukevleri: Ne Zaman, Neden Kullanılır? Konukevleri, genellikle sosyal yardım, geçici barınma ihtiyaçlarını karşılamak için kurulan yerlerdir. Bir nevi, hayatın bir…

Araba Tüketim Malı Mıdır? Gerçekten Düşünmemiz Gereken Bir Soru Herkesin hayallerinde bir araba vardır, değil mi? Hadi itiraf edin, siz de ne zaman yeni bir arabayı yolda görseniz, bir anlığına o araba size aitmiş gibi hayal kurarsınız. “Vay be, bu araba benim olsaydı nasıl giderdim!” falan. Ama bir noktada durup, şu soruyu sormak lazım: Araba gerçekten bir tüketim malı mı? Yani, bu kadar pahalı bir şeyin gerçekten tüketim amaçlı mı alındığını, yoksa sadece statü sembolü olarak mı kullanıldığını sorgulamamız gerekmez mi? Benim gibi İzmir’de yaşayan bir genç için, bu sorunun cevabı çok basit gibi görünüyor ama belki de biraz derine…

Muratti Türk Sigarası mı? Felsefi Bir Bakış Bazen bir nesnenin, bir markanın ya da bir sembolün üzerine düşündüğümüzde, onun derin anlamlarını ve toplumsal yansımalarını sorgulamak isteriz. Muratti Türk sigarası, çoğu zaman bir tüketim ürününden çok daha fazlasıdır; zaman içinde sosyal bir işaret, kültürel bir simge halini almıştır. Ancak, bu “günlük” nesne üzerinden felsefi bir sorgulama yapmak, aslında insanın dünyaya ve kendisine dair daha derin sorular sormasına da yol açabilir. Örneğin, bir sigara içmek, gerçekten kişisel bir seçim mi, yoksa toplumsal bir normun, etik bir zorunluluğun sonucu mudur? Bu yazı, “Muratti Türk sigarası mı?” sorusunu felsefi bir perspektiften, etik, epistemolojik ve…

Maymun Ne Avlar? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Kelimenin Gücü ve Anlatının Dönüştürücü Etkisi Edebiyat, insan ruhunun derinliklerine inerek, kelimeler aracılığıyla evreni dönüştürme gücüne sahiptir. Her bir kelime, bir düşüncenin ya da duygunun biçim bulmuş halidir; bir araya geldiklerinde ise tüm dünyayı yeniden şekillendirirler. Tıpkı yazarların, karakterler ve temalar üzerinden hayatı anlamlandırmaya çalışmaları gibi, okur da her bir hikâyede kendi dünyasını bulur. Edebiyat, çoğu zaman gerçeklikle hayal arasındaki ince sınırda gezinen bir yolculuktur. “Maymun ne avlar?” sorusu da işte bu nokta üzerinden okunabilir. Gerçekten maymunlar, doğada avlanmak için belirli hayvanları hedef alır mı? Yoksa bu soru, bir metaforun, bir temanın ve…

Mantıkta Tutarlılık Nedir? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Sorgulama Siyaset bilimi, insan toplumlarının nasıl şekillendiğini, gücün nasıl dağıldığını ve bu güç ilişkilerinin toplumsal düzeni nasıl inşa ettiğini inceler. Politik sistemlerin sağlam temellere oturabilmesi, ancak toplumun içindeki normlar ve değerlerin tutarlı olmasıyla mümkündür. Ancak bu tutarlılığın anlamı ne olmalı? Sadece ideolojik bir uyumdan mı bahsediyoruz, yoksa daha derin, yapısal bir bütünlük mü? Siyaset bilimcilerin, güç ilişkileri ve toplumsal düzen üzerine kafa yorarken, bu soruya verdikleri cevaplar, toplumların nasıl yönetildiğini ve nasıl işlediğini anlamamız için kritik öneme sahiptir. Siyasi yapılar, ideolojiler ve güç odakları arasındaki…

Aşağıda, “Kürtçe Zeyna ne demek?” sorusunu — bir ekonomi perspektifiyle — mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi bağlamında inceleyen özgün bir WordPress‑blog yazısı yer alıyor. Anlatım, bir “kaynakların kıtlığı ve seçimlerin sonuçları üzerine düşünen biri” bakış açısıyla, ekonomik terimler (fırsat maliyeti, dengesizlik, piyasa dinamikleri vb.) üzerine kurulu. Giriş — Ekonomik Düşünürün Objektifiyle: Kıtlık, Seçim ve Dil Kaynaklar sınırlıdır: zaman, para, sağlık, enerji — hepsi kısıtlı bir bütçeden alınmıştır. Bir insan olarak ben, dilde ve anlamda da bu kıtlık‑seçim paradigmasını uygulamayı öneriyorum. Çünkü eğer yaşamın her alanı gibi “isim / anlam” de bir kaynak ise — o zaman nasıl, nerede, ne kadar…