Kategori: Makaleler

Bugün Akdenizlinakliyat olarak 1975’te Türkiye’de hangi hükümet vardı hakkında merak edilenleri açıklığa kavuşturuyoruz. 1975 Türkiye’de Hükümet ve Zihinsel Haritalar: Bir Dönemin Psikolojik Okuması İnsan davranışını anlamaya çalışırken en çok dikkatimi çeken şey, bireysel kararların ne kadarının “kişisel” görünüp aslında ne kadarının dönemsel koşullar tarafından şekillendirildiği. Hafızanın nasıl seçici çalıştığı, duyguların nasıl kolektif hale gelebildiği ve düşüncenin nasıl sosyal akış içinde biçim değiştirdiği sorusu, özellikle tarihsel kırılma noktalarında daha görünür oluyor. 1975 yılı Türkiye’sine bakarken de yalnızca bir hükümet değişiminden değil, aynı zamanda toplumsal bilişin nasıl organize olduğundan söz etmek gerekiyor. Çünkü siyasal yapı, yalnızca kurumların değil; insanların algılarının, korkularının ve…

Geburtsurkunde nereden alınır? Farklı sistemler, farklı yaklaşımlar ve zihinsel bir tartışma “Geburtsurkunde nereden alınır” konusunda doğru bilgiye ulaşmak isteyenler için kapsamlı bir içerik hazırladık. Bazı resmi belgeler vardır ki, hayatın belli dönemlerinde bir anda “acil ihtiyaç” haline gelir. Geburtsurkunde de tam olarak böyle bir belge. Özellikle Almanya ile bağlantısı olan herkes için bu kavram bir noktada karşına çıkar. Peki Geburtsurkunde nereden alınır? Tek bir doğru cevap varmış gibi görünse de, işin içinde farklı ülkeler, farklı bürokratik sistemler ve farklı mantıklar olunca tablo oldukça değişiyor. Ben Konya’da yaşayan 26 yaşında biri olarak bu konuya baktığımda, kafamın içinde iki ayrı ses sürekli…

Bugün Paketli gıdalarda neye dikkat edilmeli hakkında en sık sorulan soruların yanıtlarına Akdenizlinakliyat ile birlikte bakıyoruz. İnsanın gıdayı saklama ve taşınabilir hale getirme çabası, yalnızca teknik bir mesele değil, aynı zamanda toplumsal örgütlenmenin, güven ilişkilerinin ve bilgi rejimlerinin tarihidir. Bugün paketli gıdalarla kurduğumuz ilişkiyi anlamak için, geçmişte “bozulmama” fikrinin nasıl bir güven sorunu haline geldiğine bakmak, bugünün etiketlerine, katkı maddelerine ve raf ömrü kavramına bambaşka bir gözle yaklaşmayı mümkün kılar. Gıdayı Saklamanın İlk Tarihsel Katmanları: Güvenin Kimyası Antik ve Orta Çağ’da koruma teknikleri Paketli gıdaların kökeni modern endüstriyle başlatılsa da, tarihsel olarak insan toplulukları çok erken dönemlerden itibaren gıdayı “paketleme”…

Amazon’da herkes satış yapabilir mi? Küresel dijital ekonomiye bakarken en sık düşülen yanılgılardan biri, büyük platformların “açık” ve “tarafsız” pazarlar olduğu varsayımıdır. Oysa bu pazarların kapıları gerçekten açık olsa bile, içeriye girme biçimleri, görünür olma koşulları ve rekabetin kuralları derin bir kurumsal tasarıma dayanır. Amazon bu anlamda yalnızca bir satış platformu değil, aynı zamanda dijital kapitalizmin en yoğun kurumsal örgütlenmelerinden biridir. Soru basit gibi görünür: Amazon’da herkes satış yapabilir mi? Cevap, teknik olarak “büyük ölçüde evet”tir. Ancak siyaset bilimi açısından daha önemli olan şu sorudur: Bu “herkes” gerçekten eşit bir başlangıç noktasına mı sahiptir? Platform iktidarı ve dijital pazarın yeniden…

Madde, Değer ve İnsan: 1 Kilogram Alüminyum Kaç Para? Merhaba değerli okurlar, Akdenizlinakliyat olarak 1 kilogram alüminyum kaç para konusunu anlaşılır bir çerçevede işliyoruz. Dünyanın farklı köşelerinde aynı metal parçasının bambaşka anlamlara gelmesi, insan topluluklarının maddi dünyayı nasıl yorumladığını anlamak için güçlü bir başlangıç noktası sunar. Bir pazarda hurda olarak tartılan bir alüminyum parçası, başka bir yerde teknolojik ilerlemenin sembolü, bir başka bağlamda ise toplumsal statü ve üretim kapasitesinin göstergesidir. Bu çeşitlilik, yalnızca ekonomik sistemlerin farklılığını değil, aynı zamanda insanların maddeyle kurduğu ilişkilerin derinliğini de ortaya koyar. 1 kilogram alüminyum kaç para? kültürel görelilik sorusu, ilk bakışta basit bir piyasa…

Bir Yolda Kalışın Hikâyesi: Kasko yol yardımı kaç km gider? sorusuyla başlayan gece O gün Kayseri’nin soğuğu biraz farklıydı. Hani insanın yüzüne çarpan rüzgâr sadece tenini değil, içini de üşütür ya… işte öyle bir akşamdı. Erciyes’e doğru çıkan yolda arabamın içi sıcak sayılırdı ama içimde garip bir tedirginlik vardı. Sanki bir şey olacakmış gibi. Aslında hiçbir planım yoktu. Sadece biraz kafa dağıtmak istemiştim. Günlerdir üst üste gelen işler, ertelenen konuşmalar, içimde büyüyen o açıklayamadığım sıkışıklık… Direksiyonu Erciyes yönüne kırarken tek düşündüğüm şey “biraz nefes almak”tı. Ama hayat bazen insanın nefes alma planını bile yarıda kesiyor. O an: sessizliğin içinde gelen…

Merhaba değerli okurlar, Akdenizlinakliyat olarak akılda tutamama hastalığı nedir konusunu anlaşılır bir çerçevede işliyoruz. Akılda Tutamama Nedir? Bilişsel, Duygusal ve Sosyal Psikoloji Üzerinden Bir İnceleme Hayatın içinde bazı anlar var ki zihnimde netliğini koruyor; bir koku, bir ses ya da küçük bir ayrıntı bile yıllar öncesine götürebiliyor. Buna karşın bazı bilgiler, daha yeni öğrenilmiş olmasına rağmen sanki hiç var olmamış gibi kayboluyor. İnsan zihninin bu seçici ve zaman zaman tutarsız çalışan yapısı, beni her zaman düşünmeye itiyor: Neden bazı şeyler kalıcı olurken bazıları hızla siliniyor? Günlük yaşamda “akılda tutamama hastalığı” olarak ifade edilen durum aslında tek bir klinik tanıdan ziyade,…